Dikkat yanlılığı araştırmalarının aşerme ve nüksün doğasını anlama üzerine etkisi - Türkoğlu, Sevgül (Journal of Dependence, 2024)
Bağımlılık davranışları (madde kullanımı, aşerme, madde arama) şiddetli alkol/madde kullanımının bağımlılık yapıcı maddeyle ilişkili uyaranlara karşı kişinin hassaslaşarak dikkat yanlılığı geliştirmesiyle karakterize edilir. Bu süreç örtük olarak gerçekleşir. Yapılan çalışmalar dikkat yanlılığının madde aşermesi ve nüks üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu derleme çalışmasında bağımlılıkla ilgili dikkat yanlılığının nedenleri ve sonuçları incelenmiştir. Bu çerçevede öncelikle dikkat yanlılığı ölçümünde kullanılan paradigmalar ile dikkat yanlılığının nasıl araştırıldığı hakkında bilgi verilmiştir. Sonrasında dikkat yanlılığı ile aşerme arasındaki ilişki ve dikkat yanlılığının nüks üzerindeki etkisinden elde edilen araştırma bulguları özetlenmiştir. İlgili literatüre göre, alkol/madde dikkat yanlılığının aşerme ile pozitif ilişkisinin olduğu ve tedavi sonrası nüks riskini öngörebileceği söylenebilir. Araştırmacılar, dikkat yanlılığı ile yapılan çalışmaların bağımlılık tedavisine yararı olabileceğini düşünmektedir. Dikkat yanlılığının, aşerme seviyesini azaltma ve nüksü önlemede kullanılabilecek bir araç haline getirilmesi klinik alanda bağımlılık tedavisi için umut vaat etmektedir. Ancak, dikkat yanlılığının sahada kullanılabilir hale gelebilmesi için daha fazla teorik bilginin geliştirilmesine ve metodolojik eksikliklerin giderilerek yeni araştırmaların ihtiyaç duyulduğuna vurgu yapılmaktadır.
Keywords: Dikkat yanlılığı; aşerme; nüks; bağımlılık; örtük biliş