Üniversite öğrencilerinin bakış açısından sigara ve alkol kullanımına başlamada ve bırakmada etkili olan faktörler - Siyez, D. M. (Journal of Dependence, 2008)
Amaç: Bu çalışmada, üniversite öğrencilerine göre sigara ve alkol kullanmaya başlamada ve sigarayı bırakmada etkili olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklemini Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi lisans programlarına devam eden 396 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Problem Davranışlar İndeksi, Sigara İçme Nedenleri, Alkol Kullanma Nedenleri ve Sigara Bırakma Nedenleri ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 11.0 programından yararlanılarak frekans dağılımları hesaplanmış ve ki-kare anlamlılık testi yapılmıştır. Bulgular: Üniversite öğrencilerine göre sigaraya başlamada ve sigarayı bırakmada etkili olabilecek etmenler önem sırasına göre değerlendirildiğinde: “Stresliyken rahatlatması” (%35.6) ve “Yemek sonrası keyif vermesi” (%31.8) sigaraya başlamada etkili olabilecek etmenler arasında ilk sıralarda yer alırken; “Sağlık için zararlı olması” (%87.4) ve “kötü kokması” (%86.9) sigarayı bırakmada etkili olabilecek etmenler arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Alkol kullanmaya başlamada etkili olabilecek etmenler önem sırasına göre değerlendirildiğinde de “Çevredeki insanlarında alkol kullanması” (%65.4), “İnsanları birbirine yakınlaştırması” (%47.3) ve “Sosyal ortamlarda daha rahat olmayı sağlaması”dır (%43.9). Araştırma sonucunda elde edilen bulgular sigara ve alkole başlama ile sigarayı bırakmada etkili olan etmenlerin sigara ve alkol kullanıp kullanma değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Üniversite öğrencileri, sigara kullanımında etkili olan en önemli faktör olarak bu maddenin rahatlatıcı etkisinin olmasına işaret etmişlerdir. Alkolün tercih edilmesinde en çok etkili olan etmen ise alkolün sosyal ortamlarda etkileşimi kolaylaştırıcı bir rol oynamasıdır. Sigaranın sağlık için zararlı etkilerinin olması ise sigarayı bırakmada ya da sigara içmemede etkili bir neden olarak kabul edilmektedir.
Keywords: sigara; alkol