Alkol bağımlılığında klinik özellikler ve sosyodemografik değişkenler - Mırsal, Hasan; Kalyoncu, Ayhan; Pektaş, Özkan; Mırsal, Nursel; Beyazyürek, Mansur (Journal of Dependence, 2000)
Alkol bağımlılığı; ilk alkol kullanımının başlamasından yaklaşık 5 yıl sonra oluşur. Ancak alkol bağımlısının klinik tedaviye başvurma davranışı 15-20 yıllık bir süreç alabilmektedir. Hastalığın oluşumu ve tedavi arama davranışı arasındaki sürenin uzun olmasının nedenlerini belirlemek zor görünmektedir. Bu çalışmanın amacı; geriye dönük olarak alkol bağımlılığı sürecini sosyodemografik değişkenler, alkol kullanım özellikleri, bağımlılık gelişimi ve diğer klinik özellikler açısından araştırmaktır. Çalışmaya; Aralık 1998-Mart 1999 tarihleri arasında kliniğimizde alkol bağımlılığı tanısı ile yatan 25 hasta alınmıştır. Hastaların çalışmaya alınma ölçütleri; başka bir psikiyatrik tanı almamış olmaları ve tedavi arama davranışının “ilk” olmasıdır. Hastalar, sosyodemografik verileri, alkol kullanma özelliklerini ve klinik durumu ayrıntılı olarak sorgulayan yarı yapılandırılmış klinik görüşme formu ve Michigan Alkolizm Tarama Testi (MATT) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programında işlemden geçirilerek sonuçlar yorumlanmıştır. Çalışmaya 2 kadın (%8) ve 23 erkek (%92) hasta alınmıştır. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 44.2 (ss=10.1)’dir. Alkol içmeye başlama yaşı 18.8 (ss=4.4), alkol kullanma süresi 25.3 (ss=10.4) yıl, ilk alkol kullanımı sırasındaki “standart içki miktarı” 2.4 (ss=1.5) standart içki, son zamanlardaki “standart içki miktarı” 15.4 (ss=5.6) “standart içki”, son standart içki miktarını kullanma süresi 2.4 (ss=1.8) yıl olarak bulunmuştur. Hastaların alkol kullanmaya başladıktan sonra bağımlılığın gelişme süresi 8.2 (ss=4.5) yıl, bağımlı olarak tedaviye gelene kadar geçen süre 17.0 (ss=9.6) yıl, kendilerine göre alkol ile sorun yaşadıkları süre 5.0 (ss=6.4) yıl, tolerans artışı 8.2 (ss=4.8) kat, Michigan Alkolizm Tarama Testi (MATT) 20.2 (ss=6.2) olarak bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları; alkol bağımlılığında tedaviye gelme sürecinin oldukça “geç” olduğunu düşündürmektedir. Sonuçlar; ayrıca tedaviye gelme sürecini etkileyen ve belirleyen değişkenlerin saptanması için geniş hasta gruplarında ayrıntılı değerlendirmeler yapılması gerektiğini düşündürmektedir.
Keywords: Alkol kullanımı; klinik özellikler; sosyodemografik değişkenler