Şanlıurfa’da kırsal alanda sarma tütün kullanımı - Yanık, Medaim; Gencer, Mehmet; Altındağ, Abdurrahman; Ceylan, Erkan; Keklik, Abdulbaki; Katı, Mahmut (Journal of Dependence, 2006)
Amaç: Türkiye’de filtreli paket sigara kullanımı ile ilgili çok sayıda çalışma olmasına karşın sarma tütün kullanımı ile ilgili sadece bir çalışma vardır. Hâlbuki Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tütünün sarma tütün biçiminde kullanıldığı ve bu bölgelerde tütün pazarlarının olduğu bilinmektedir. Bu toplumsal kesim, tütün kullanımı ile ilgili bilgi ve istatistiklerin dışında kalmaktadır. Bu çalışmada Şanlıurfa’da kırsal alanda, tütün kullanma biçimlerinin ve bağımlılık düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Şanlıurfa’da Siverek ilçesine bağlı 600 nüfuslu bir köyde, 15 yaş üstünde olan tüm bireylerin oluşturduğu 299 kişi çalışmaya alındı. Çalışmacılar tarafından oluşturulan Anket Formu ve nikotin bağımlılık düzeyini ölçen Fagerstrom Nikotin Alışkanlık Ölçeği uygulandı.Bulgular: Çalışmaya katılan 299 kişiden %55.5’i erkek (n=166), %44.5’i kadındı (n=133). Yaş ortalaması 35.7 ± 15.8 yıl idi. Okuma yazma bilmeme oranı %38 idi. Hayatı boyunca bir dönem tütün içen oranı %47.2 (n=141), halen tütün kullanan %38.8 (n=116) oranındaydı. Tütün kullananlardan % 93’ü sarma tütün %7’si paket tütün kullanıyordu. Günde 20’den fazla sarma sigara içme %58.2 olup, %13.6’sı 30 yıldan uzun süre sarma sigara kullanmıştı. Olguların %87.3’ü tütüne filtre takmaksızın, %84.4’ü ağızlık kullanmadan %21’i tütünü sarıp tabakada biriktirerek, %78’i her içim için yeniden sigara sarmaktaydı. Aralıklı olarak paket sigara da kullanma oranı %17 olup, %81.7’sinde ailede sarma tütün kullanan başka biri de vardı. Sarma tütün tercih nedeni olarak %49.1’i daha ucuz olmasını, %32.1’i daha lezzetli olması olarak göstermekteydi. Sarma tütün kullananların %87.5’i sarma tütünün daha zararlı olduğunu düşünürken, %12.5’i paket sigaranın daha zararlı olduğunu düşünmekte idi. Nikotin alışkanlık ölçeğinden alınan puan ortalaması 8.79 ± 1.46 olup, bu ölçeğe göre sarma tütün kullananların %79.6’sı fiziksel nikotin bağımlısı idi.Sonuç: Şanlıurfa’da kırsal alanda tütün kullanımının en yaygın biçimi sarma tütün kullanımınıdır. Tütünün geleneksel kullanım şeklinin sarma tütün şeklinde olması ve sarma tütünün daha ucuz olması bu durumun en önemli belirleyicileridir.
Keywords: Tütün; sarma tütün; sigara; tütün bağımlılığı; Şanlıurfa