Yatarak tedavi gören ergen uçucu madde kullanıcılarında madde kullanım özellikleri: cinsiyet ve yaşadığı yere göre karşılaştırma - Ögel, Kültegin; Taner, Sevil; Tosun, Musa; Tamar Gürol, Defne; Liman, Olcay (Journal of Dependence, 2005)
Amaç: Bu araştırmada, yatarak tedavi gören 18 yaş ve altı uçucu madde kullanıcılarında madde kullanım özelliklerinin cinsiyet ve yaşadığı yere göre karşılaştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: 2001 ve 2002 yıllarında İstanbul’da uçucu madde tedavi merkezinde kendi istekleriyle yatarak tedavi gören 209 uçucu madde kullanıcısı ergenlere yazarlar tarafından oluşturulan bir soru formu yüzyüze uygulanmıştır.Bulgular: Örneklemin hepsi boya tineri ve yapıştırıcı kullandığını belirtmiştir. Ailesiyle yaşayanlarda sokakta yaşayanlara göre, kızlarda ise erkeklere göre yapıştırıcı kullanımı tinere kıyasla daha yüksek olarak bulunmuştur. Sokakta ve grup içinde kullanım, tıbbi yardım alma ve kendi kendine bırakma girişimleri sokakta ve ailesiyle yaşayanlar arasında farklılık göstermemektedir. Sokakta yaşayanların uçucu kullanmaya daha yüksek oranda grup içinde başladığı görülmektedir. Erkeklerde ise sokakta uçucu kullanımı ve kendi kendine bırakma girişimi kızlara göre daha yüksektir.Uçucu kullanıcılarının uçucu madde kullanmaya başlama yaşı ortalamaları 12 civarındadır. Sokakta yaşayanların madde kullanmaya başlama yaşları ailesiyle yaşayanlara göre daha düşüktür. Kızlar ve erkekler arasında uçucu madde kullanmaya başlama yaşları arasında bir fark yoktur.Uçucularla birlikte en sık kullanılan maddeler tütün, alkol, esrar ve flunitrazepamdır. Sokakta yaşayanlarda evde yaşayanlara göre alkol kullanım ve flunitrazepam kullanım riski daha fazladır. Erkek uçucu madde kullanıcılarında esrar kullanım riski daha yüksekken, kızlarda biperiden ve eroin kullanımı daha yüksek bulunmuştur.Sokakta yaşayanlarda üçten fazla bağımlılık ölçütü görülme riski, evde yaşayanlara göre üç kat fazladır.Sonuç: Uçucu madde kullanım özellikleri cinsiyete ve yaşadığı göre farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle, uçucu madde kullanıcılarına yaklaşımda bu farklılıkların dikkate alınması gerekmektedir.
Keywords: Uçucular; uçucu kullanımı; sokakta yaşayan çocuk; cinsiyet; yerleşim yeri; bağımlılık