Madde kullanımından kaçınma arzusunu yansıtan bir rüya: bilinçdışı kendini koruma çabası üzerine bir olgu sunumu - Danışman, Mustafa; Zengin İspir, Gamze and Sezer Katar, Kübra (Journal of Dependence, 2025)
Madde bağlantılı rüyalar (MBR), bağımlı bireylerin yoksunluk veya iyileşme sürecinde görülen, maddeyle ilişkili çeşitli içerikler barındıran rüyalardır. Madde bağlantılı rüyalarda, rüyada madde aramak, kullanmayı denemek, maddeyi görmek ancak kullanmamak ya da kullanamamak, madde teklifini reddetmek ya da bir başkasının madde kullanıyor olduğunu görmek gibi temaların bulunabildiği bilinmektedir. Madde bağlantılı rüyaların içerik ve duygular bakımından tatmin edici olduklarında (Tip A, uyuşturucu kullanımı rüyaları), uyuşturucu arzusunu hafifletmeye ve yönetmeye yardımcı olup iyi bir prognoza sebep oldukları, öte yandan bu rüyalar tatmin edici nitelikte değilse (Tip B, başarısız uyuşturucu kullanım denemesi rüyaları) ise uyuşturucu arzusunu yeniden harekete geçirip arttırdıkları düşünülmektedir. Birbirlerinden farklı içerik ve duygulara sahip madde bağlantılı rüyaların farklı tatminlik düzeyleri sağladıklarına dair bir varsayım üstünden değil rüyalardaki sansür mekanizması ile incelenmesi, bu tip rüyaların birbirlerinden farklı arzuların doyumlarını sağlamaya çalıştıklarını gösterebilir. Bu yazıda, kliniğimizde yatarak tedavi gördüğü dönemde madde bağlantılı rüya görüp, kendi isteğiyle taburcu edilen; taburculuğunun ardından ise tekrar madde kullanmaya başlaması üzerine kliniğimize tekrar yatış için başvurduğunda, üstünde madde bulunduğu için yatışı yapılamayan bir hastanın rüyası ve klinik seyri, düşlerdeki sansür mekanizması üzerinden tartışılmıştır. Hastanın, klinik kurallarımızı biliyor olmasına rağmen, üzerinde madde ile kliniğimize yatış başvurusu yapmasını, bir unutkanlık ya da kliniğimize madde sokma girişimi olarak değil, madde kullanma arzusunun önüne geçebilmek için bilinçdışı bir yardım arama davranışı olarak değerlendirdik.