Aşırı izleme bağımlılığı ölçeğinin (AİBÖ) Türkçe uyarlaması: geçerlilik ve güvenirlik çalışması - Demirbaş, Elif; Irmak, Hatice Selin (Journal of Dependence, 2024)
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasını yapılarak geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmanın örneklemini araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden, İstanbul’da yer alan bir vakıf üniversitesinin sağlık alanında lisans eğitimi almakta olan 446 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği" ve “Problemli Dizi İzleme Belirtileri Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin dil uyarlaması yapılmış olup güvenirlik çalışması için iç tutarlılık, madde-toplam puan güvenirlik katsayısı ve iki yarı test güvenirliği incelenmiş; yapı geçerliliğini ortaya koymaya yönelik Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA); ölçüt bağıntılı geçerlilik için ise benzer ölçek ile analiz yapılmıştır. Bulgular: Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin yapılan faktör analizi sonucunda orijinal ölçekte olduğu şekilde dört boyutlu olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Ortalama puanı 25.26±13.28 olan ölçeğin iç tutarlılık katsayısının .903 olduğu, madde toplam korelasyon katsayılarının .322 ile .656 arasında değişim gösterdiği bulunmuştur. Ölçüt bağıntılı geçerlilik için yapılan analiz sonucunda iki ölçek arasında (r=.298, p<.001) pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmüştür. Sonuç: Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği; aşırı izleme davranışını değerlendirerek bunun bir bağımlılığa dönüşüp dönüşmediğinin tespit edilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak bulunmuştur.