Tedavi motivasyonu anketi (TMA) Türkçe versiyonunun alkol bağımlısı hastalarda faktör yapısı, geçerliği ve güvenirliği - Evren, Cüneyt; Saatçioğlu, Ömer; Dalbudak, Ercan; Danışmant, Birim S.; Çakmak, Duran; Ryan, Richard M. (Journal of Dependence, 2006)
Amaç: Tedavi Motivasyonu Anketi (TMA) Ryan ve arkadaşları (1995) tarafından geliştirilen ve olguların alkol/mad-de bağımlılık tedavisine katılma ve tedavide kalma nedenlerini değerlendirmek için düzenlenmiş 26 maddelik kendi bildirimli soru formudur. Faktör analizi ölçeğin tanımlanabilir 4 faktör içerdiğini göstermiştir: (1) içsel motivasyon (İM), (2) dışsal motivasyon (DM), (3) kişiler arası yardım arama (KYA) ve (4) tedaviye güvensizlik (TG). Bu araştırmanın amacı, ölçeğin Tedavi Motivasyonu Anketi (TMA) adıyla Türkçe’ye çevrilerek, ülkemizde alkol kullanım bozukluğu olan hastalarda faktör yapısı ile geçerliğini ve güvenirliğini saptamaktır. Yöntem: Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Alkol Madde Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezi’ne (AMATEM) Ocak–Temmuz 2004 tarihleri arasında yatarak tedavi gören hastalar çalışma kapsamına alındı. DSM-IV tanı ölçütlerine göre alkol bağımlılığı tanısı konan 191 hasta çalışma örneklemini oluşturdu. Hastalara sosyodemografik form, TMA ve Michigan Alkolism Tarama Testi (MATT) verildi. TMA’nin Türkçe versiyonunun iç tutarlılığını saptamak için Cronbach alfa ve geçerliğinin değerlendirilmesi için daha önce ülkemizde geçerlik çalışması yapılmış olan MATT kullanıldı. Sonuçlar: Ölçeğin Türkçe formunun faktöryel yapısı ölçeğin orjinali ile uyumlu bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlılık ölçümünde Cronbach alfa katsayıları alkol kullanım bozukluğu olan hastalarda birinci ölçek (İM) için 0.91, ikinci ölçek (DM) için 0.42, üçüncü ölçek (TA) için 0.83, dördüncü ölçek (TG) 0.72 ve tüm ölçek (TMA) değerlendirildiğinde 0.84 olarak bulundu. Her alt ölçek ve o alt ölçekte bulunan maddeler arasındaki korelasyonlar p<0.001 seviyesinde anlamlıydı ve tüm katsayı değerleri de 0.30 üzerindeydi (r > 0.30). Sadece TG alt ölçeği ve o ölçeğe ait 14’üncü madde arasındaki korelasyon katsayısı (r=0.17) anlamlı olmakla beraber (p=0.019) düşüktü. DM ile toplam ölçek puanı (TMA) ve diğer alt ölçeklerden İM ve KYA arasında korelasyon saptanmamıştır. MATT, KYA dışında tüm alt ölçekler ve TMA toplam puanı ile anlamlı doğrusal korelasyon göstermiştir. Değerlendirme: Bu çalışmanın bulguları “Tedavi Motivasyonu Anketi (TMA)”nin Türkçe düzenlenmiş şeklinin alkol kullanım bozukluğu olan hastalarda geçerli ve güvenilir bir biçimde kullanılabileceğini düşündürmektedir.